Libellen en juffers
Bij een vijver is altijd wat te zien. Kikkervisjes en Kevers zwemmen in het water rond, schaatsenrijders glijden over het oppervlak en libellen halen de vreemdste capriolen uit bij het afzetten van hun eitjes. En hiervoor hoeft de vijver echt niet groot te zijn.

Hoe krijg je dieren in de vijver?
De meeste dieren, zoals kikkers, libellen, kevers en wantsen, komen vanzelf op een vijver af. Om het microscopisch kleine leven in de vijver op gang te brengen, kunt u het beste ‘enten’ door een emmer water en waterplanten uit een schone sloot of andere vijver te halen en deze in de vijver uit te gieten. De rest van de vijver vult u gewoon met kraanwater.

Libellen: kunstige vliegers
Het is onmogelijk om alle soorten libel of juffer hier te bespreken, gezien dat er meer dat 700 soorten bestaan. We bespreken dan hier ook die hier bij ons in België en Nederland voorkomen.
Orde: Odonata,
Superorde: Odonatia
Met een vijver in de tuin, kunt u er zeker van zijn dat libellen op bezoek zullen komen. De volwassen libellen leven van allerlei vliegende insecten. In een gevarieerde, natuurvriendelijke tuin vliegt van alles rond en kunnen libellen dus jagen. Een prettig voordeel van libellen in de tuin is dat ze zowel onder als boven het water het aantal muggen binnen de perken houden. Voor de voortplanting hebben libellen water nodig. In een kleine vijver kunnen sommige soorten zich al voortplanten, maar in een grotere vijver met meer variatie in waterdiepte en waterplanten zijn meer soorten te verwachten. Voor het afzetten van de eitjes is het belangrijk dat er waterplanten in de vijver groeien die net boven het water uitsteken. De libellenlarven zelf leven op de bodem van de vijver of verschuilen zich tussen de waterplanten. Te veel vis in de vijver is nadelig, want de wat grotere vissen eten graag libellenlarven. Wanneer de larven volgroeid zijn, kruipen ze langs oeverplanten omhoog om in een libel te veranderen. Ze maken daarbij graag gebruik van planten met verticaal groeiende stengels, zoals zeggen en biezen.

Libellen of juffers?
De libellen die in Europa voorkomen, worden in twee groepen onderverdeeld: de juffers en de echte libellen. Juffers zijn slanke en meestal kleine libellen. Vaak zitten ze op oeverplanten waardoor je ze goed van dichtbij kunt bekijken. De echte libellen zien er veel robuuster uit. Het zijn vaak goede en snelle vliegers, die daardoor minder makkelijk van dichtbij te bekijken zijn. De Kop van een libel is beweegbaar, voorzien van bijtende monddelen, korte antennen en zeer grote ogen. De libellen zijn van alle insecten het meest op hun gezichtszin aangewezen.

Een bijzondere paring
De paring van libellen vindt op een bijzondere manier plaats: via tandemvliegen, paringslussen, paringswielen of paringsharten. Het mannetje heeft aan de punt van zijn achterlijf een soort tangetje waarmee hij het vrouwtje vlak achter de kop vastgrijpt. Samen vliegen ze in tandem verder. Terwijl ze op een blad, tak of stengel zitten, vindt de paring plaats. Sommige soorten paren ook vliegend in de lucht. Het vrouwtje buigt hierbij haar achterlijf naar voren naar het paringsorgaan van het mannetje, dat vlak achter zijn borststuk zit. Zo vormen ze samen de paringslus of het paringshart. Bij sommige soorten duurt de paring enkele seconden, maar bij de juffers kan deze wel meer dan een uur duren. De eitjes worden afhankelijk van de soort in het water, in vochtige modder of in waterplanten gelegd. Het uitkomen van de eitjes duurt bij de juffers ongeveer twee weken, bij de echte libellen circa vier weken.

Roofzuchtige larven
Libellen zijn onder water zo mogelijk nog roofzuchtige dan daarboven. Met hun uitklapbare onderkaak zijn libellen larven efficiënte jagers. Dierlijk plankton, wormpjes, larven van allerlei insecten zoals muggen en kikkervisjes staan op het menu, soms zelf eigen soortgenoten! De larven leven in het water op de bodem of verborgen tussen waterplanten. Zelf worden ze ook weer gegeten, bijvoorbeeld door vissen en water roofkevers. Afhankelijk van de soort vervellen zij negen tot zestien maal. De laatste vervelling, waarbij de larve voorgoed het water uitkruipt en libel wordt vindt meestal in de vroege ochtenduren plaats. Behoedzaam klimt de larve langs een stengel uit het water omhoog. Als de huid opdroogt, ontstaat er op de rugzijde een scheur en kruipt de libel uit het larvenhuidje. Het duurt dan nog verscheidene uren voordat de volwassen libel kan wegvliegen. Eerst moeten de vleugels nog worden opgepompt en voldoende uitharden. Wie een vijver in de tuin heeft, kan dit met eigen ogen aanschouwen.
De ontwikkeling van ei tot volwassen libel duurt bij de juffers één tot twee jaar. De meeste echte libellen voltooien hun levenscyclus in twee tot vier jaar. Libellen overwinteren als ei of als larve, met als enige uitzondering de winterjuffers. Deze overwinteren als volwassen libel.

Bron; De Tuingids.
www.detuingids.be
Bewerking; Willem Bouwmeester.
 

Terug.